Özgüven, kişinin kendini kusursuz görmesi değil; güçlü ve zayıf yönlerini gerçekçi biçimde tanıyıp kendine güvenebilmesi anlamına geliyor.
Psikiyatrist ve psikoterapist Frédéric Fanget, “Özgüven: Kendine Nasıl İnanırsın?” adlı kitabında, “Özgüvene sahip olmak; nerede kendinize güvendiğinizi, nerede zorlandığınızı ve hangi yönlerinize güvenebileceğinizi bilmektir” diyerek özgüvenin öz farkındılıkla başladığını vurguluyor.
Bu ifadeleri sık kullanıyorsanız dikkat
Uzmanlara göre aşağıdaki düşünce ve davranış kalıpları, özgüven eksikliğinin en yaygın göstergeleri arasında yer alıyor:
* Başkalarının ne düşündüğüne gereğinden fazla önem veriyorum.
* Fotoğrafımın çekilmesinden veya videoya alınmaktan hoşlanmıyorum.
* İlgi çekici ya da değerli biri olduğuma inanmakta zorlanıyorum.
* Başkalarının fikirlerinden kolayca etkileniyorum.
* Sık sık “Bunu yapamam” diye düşünüyorum.
* Kendi duygularımı ikinci plana atıyorum.
* Konuşurken ya da yürürken göz temasından kaçınıyorum.
* Dışarı çıkmadan önce kıyafetimi defalarca değiştiriyorum.
* Topluluk önünde konuşmaktan nefret ediyorum.
* Bir yere giderken dikkat çekmemek için çoğu zaman en kısa yolu bile tercih etmiyorum.
Uzmanlar, bu maddelerden birkaçını zaman zaman yaşamanın normal olduğunu ancak bunların sürekli hale gelmesi durumunda özgüven üzerinde çalışmanın faydalı olabileceğini belirtiyor.
Özgüven yeniden kazanılabilir mi?
Frédéric Fanget’e göre özgüven, doğuştan gelen değişmez bir özellik değil; zamanla geliştirilebilen bir beceri.
Uzman, amacın “mükemmel” ya da “süper insan” olmak olmadığını, önemli olanın başkalarıyla dengeli ilişkiler kurarak kendi yerini bulabilmek olduğunu söylüyor. Bunun için ise kişinin önce kendisi hakkındaki çarpıtılmış algıları fark etmesi gerekiyor.
Çoğu insanın başarısızlıklarını ve hatalarını büyütürken, güçlü yönlerini göz ardı ettiğini belirten Fanget, bu olumsuz bakış açısını değiştirmek için basit egzersizler öneriyor.
Bunlardan ilki, düzenli olarak iyi yaptığınız şeyleri not almak. Günlük ya da aylık olarak başarılarınızı, olumlu davranışlarınızı ve gurur duyduğunuz anları listelemek, kendinizi daha gerçekçi değerlendirmenize yardımcı olabilir.
Bir diğer öneri ise yakın çevrenizden destek almak. Sizi iyi tanıyan arkadaşlarınızdan veya aile üyelerinizden güçlü yönlerinizi yazmalarını istemek, kendiniz hakkında fark etmediğiniz olumlu özellikleri görmenizi sağlayabilir. Bu listeyi kendi değerlendirmelerinizle karşılaştırmak ise bakış açınızı değiştirebilir.
Uzmanlara göre gerçek özgüven; yalnızca güçlü yönlerini bilmek değil, eksiklerini ve hatalarını da kabul edebilmekten geçiyor. Kişi kendini ne kadar iyi tanırsa, hem kararlarını hem de yaşamını o kadar sağlıklı yönetebilir.
