Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) Başkanı Fatih Birol, ABD/İsrail-İran Savaşı’nın küresel enerji piyasalarında yarattığı baskının giderek arttığını söyledi.
İstanbul’da düzenlenen Likit Gaz Haftası Programı’nda konuşan Birol, savaşın başlamasının üzerinden yaklaşık 8 ay geçtiğini hatırlatarak krizin yalnızca petrol ve doğal gazı değil, gübre ve diğer sektörleri de etkilediğini vurguladı.
Dizel fiyatları iki katına çıktı
Ham petrol fiyatlarının 100 doların biraz üzerinde seyrettiğini belirten Birol, asıl sorunun tüketicilerin kullandığı akaryakıt ürünlerinde yaşandığına dikkati çekti.
Dizel fiyatlarının savaş öncesine göre iki katına çıktığını açıklayan Birol, Orta Doğu’daki gelişmelerin yanı sıra Rus rafinerilerinin hasar görmesinin de arzı zorlaştırdığını ifade etti.
Kış aylarında talebin artması ve rafinerilerin bakım dönemine girmesiyle risklerin büyüyebileceğini belirten Birol, IEA’nın dizel piyasalarını istikrara kavuşturmak için adımlar attığını, gerekirse ilave önlemler alınacağını söyledi.
LPG için yeni güvenlik mekanizması gündemde
Birol, küresel LPG ticaretinin üçte birinden fazlasının Hürmüz Boğazı’ndan geçtiğini, bu sevkiyatın büyük bölümünün Asya’ya yöneldiğini belirtti.
Savaşın etkisiyle LPG fiyatlarının dünya genelinde ortalama yüzde 60 yükseldiğini aktaran Birol, arz güvenliğine yönelik yeni bir mekanizma geliştirilmesi konusunda hükümetler ve sektör temsilcileriyle görüşmeler yürüttüklerini açıkladı.
IEA’nın petrol piyasalarında arz kesintilerine karşı kullanılabilen stratejik stok mekanizması bulunuyor. Benzer bir yapının LPG için gerekli olup olmadığı değerlendiriliyor.
Kriz doğrudan haneleri etkiliyor
Birol, LPG’nin yüzde 50’den fazlasının evlerde yemek pişirme ve ısınma amacıyla kullanıldığını, kalan bölümünün ise sanayi ve petrokimya sektörlerinde tüketildiğini söyledi.
Bu nedenle fiyat artışlarının hane halkını doğrudan etkilediğini vurgulayan Birol, temiz pişirme çözümlerine erişimde LPG’nin önemli bir seçenek olduğunu ifade etti.
